<-
Apache > HTTP Sunucusu > Belgeleme > Sürüm 2.4

Terim S?zlü?ü

Mevcut Diller:  de  |  en  |  es  |  fr  |  ja  |  ko  |  tr 

Bu s?zlük, genelinde HTML sayfa sunumuna, ?zelinde Apache HTTP Sunucusuna ?zgü ortak terminolojinin bir k?sm?n? i?erir. Her kavram ile ilgili daha ayr?nt?l? bilgi ba?larla sa?lanm??t?r.

top

Tan?mlar

Algoritma
Bir sorunu sonlu say?da ad?mda ??zümlemek i?in uygulanan kurallar kümesi veya anlam belirsizli?i i?ermeyen bir formül. ?ifreleme i?in kullan?lan algoritmalara ?ifre denir.
Aktar?m Katman? Güvenli?i
?ngilizcesi: Transport Layer Security (TLS)
TCP/IP a?lar? üzerinden genel ileti?imin kimlik do?rulamal? ve ?ifreli yap?labilmesi i?in SSL’nin ard?l? olarak Genel A? Mühendisli?i G?rev Gücü (IETF) taraf?ndan olu?turulmu? protokol. TLS’nin 1. sürümü ile SSL’in 3. sürümü hemen hemen ayn?d?r.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Alt istek
Di?er dosya sistemlerini veya URL yollar?n? k?smen veya tamamen de?erlendiren modüller i?in sunucuda bir alt istek API'si mevcuttur. Bu API'nin olas? mü?terileri i?in DirectoryIndex, mod_autoindex ve mod_include ?rnek verilebilir.
Anahtar Parolas?
?zel anahtar dosyalar?n? yetkisiz ki?ilerden koruyan s?zcük veya cümle. Genellikle sadece ?ifreler i?in kullan?lan gizli ?ifreleme/?ifre ??zme anahtar?n? korur.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Apache Eklenti Arac? (apxs)
?ngilizcesi: APache eXtension Tool - apxs
Modül kaynak kodlar?n?n devinen payla??ml? nesneler (DSO) halinde derlenmesine ve Apache Sunucusu i?inde kurulmas?na yard?m eden bir Perl beti?i.
Daha ayr?nt?l? bilgi i?in apxs k?lavuz sayfas?na bak?n?z.
Apache Ta??nabilir Arayüzü (APR)
?ngilizcesi: Apache Portable Runtime - APR
Sunucu ile i?letim sistemi aras?ndaki temel arayüzleri olu?turan kütüphaneler kümesine verilen ad. APR, Apache HTTP Sunucusuna paralel ba??ms?z bir proje olarak geli?tirilmektedir.
Bak?n?z: Apache Ta??nabilir Arayüzü Projesi
Ba?lam
Yap?land?rma dosyalar?nda sadece belli türdeki y?nergelerin bulunmas?na izin verilen bir b?lge.
Bak?n?z: Apache Y?nergelerini A??klamak i?in Kullan?lan Terimler
Bak???ml? ?ifreleme Tekni?i
?ifreleme ve ?ifre ??zme i?in tek bir anahtar?n kullan?ld??? bir ?ifreleme tekni?i.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Ba?l?k
Bir HTTP iste?inin par?as? olarak, g?nderilen yan?tta as?l i?erikten ?nce yer alan ve i?erik hakk?nda mecazlar i?eren veri.
CONNECT
Ham veri kanallar?n? HTTP üzerinden y?nlendirmek i?in kullan?lan bir HTTP y?ntemi. SSL protokolü gibi di?er protokolleri sarmalamakta kullan?labilir.
Devingen Payla??ml? Nesne (DSO)
?ngilizcesi: Dynamic Shared Object (DSO)
?stek halinde yüklenebilen, Apache httpd ?al??t?r?labilir dosyas?ndan ayr? olarak derlenmi? modüllerin ortak ad?.
Bak?n?z: Devingen Payla??ml? Nesne Deste?i
Düz Metin
?ifrelenmemi? metin.
Düzenli ?fade (Regex)
Metin i?inde bir ?ablon tan?mlama yolu. ?rne?in, “A harfi ile ba?layan bütün s?zcükler” veya “10 rakaml? telefon numaralar?” ya da “Ba? harfi Z olmayan ve iki virgül i?eren cümleler” gibi. Düzenli ifadeler, Apache’de belli ?zniteliklere uygun dosya veya ?zkaynaklar? toplamak i?in esnek bir yol sa?lamas?ndan ?türü olduk?a yararl?d?r. ?rne?in, “resimler” dizini alt?ndaki dosyalardan .gif ve .jpg uzant?l? olanlar? toplamak i?in “/resimler/.*(jpg|gif)$” düzenli ifadesi yaz?labilir. Dizgileri de?i?tirmek i?in düzenli ifadelerin kullan?ld??? yerlerde, e?le?en (parantezlerin i?inde) gruplanm?? par?alara ba?vurmak i?in $1 ... $9 ?zel de?i?kenleri kullan?l?r. $0 ?zel de?i?keni e?le?en ifadenin tamam?na kar??l?k gelir. Bir dizgi i?inde $ i?aretini kendisi olarak kullanmak isterseniz ?nüne bir \ imi koymal?s?n?z. Ge?mi?e uyumluluk ad?na baz? yerlerde $0 yerine & de?i?keni kullan?labilir. Ancak 2.3.6 sürümünden beri bu art?k mümkün de?ildir. Apache, PCRE kütüphanesi ile sa?lanan Perl uyumlu düzenli ifadeleri kullan?r. PCRE düzenli ifadelerinin s?zdizimi ile ilgili ayr?nt?l? bilgiyi Wikipedia'da bulabilirsiniz.
Eri?im Denetimi
A? b?lgelerine eri?imin k?s?tlanmas?. Apache ba?lam?nda normal olarak belli URL’lere eri?imi k?s?tlamak ?eklinde uygulan?r.
Bak?n?z: Kimlik Do?rulama, Yetkilendirme ve Eri?im Denetimi
Eylemci
Bir dosya istendi?inde uygulanacak eylemi Apache i?inde ger?ekle?tiren nesne. Genellikle dosyalar, dosya türüne ba?l? dolayl? eylemcilere sahiptir. Normalde tüm dosyalar sunucu taraf?ndan s?radan birer dosya olarak i?leme sokuldu?u halde baz? belli dosyalar di?erlerinden ayr? ele al?n?r. ?rne?in, cgi-script eylemcisi dosyalar? CGI’ler taraf?ndan i?lenebilir hale getirmek üzere i?leme sokar.
Bak?n?z: Apache Eylemcilerinin Kullan?m?
Genel Anahtar
Genel Anahtarl? ?ifreleme Tekni?inde, sahibinin yapt??? imzalar? ??zmeye ve sahibine g?nderilen iletileri ?ifrelemeye yarayan genel eri?ime a??k anahtar.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Genel Anahtarl? ?ifreleme Tekni?i
?ifreleme ve ?ifre ??zme i?in iki ayr? anahtar?n kullan?ld??? bak???ms?z ?ifreleme sistemlerinin konusu veya uygulamas?. Bu ama?la kullan?lan anahtarlar bir anahtar ?iftinden olu?ur. Genel Anahtarl? ?ifrelemeye Bak???ms?z ?ifreleme de denir.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Gizli Anahtar
Genel Anahtarl? ?ifreleme Tekni?inde, giden iletileri imzalamak ve gelen iletilerin ?ifrelerini ??zmek amac?yla kullan?lan gizli anahtar.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Güvenli Hiper Metin Aktar?m Protokolü (HTTPS)
?ngilizcesi: The HyperText Transfer Protocol (Secure), (HTTPS)
Güvenli Hiper Metin Aktar?m Protokolü, Genel A?’da kullan?lan standart ?ifreli ileti?im mekanizmas?d?r. Asl?nda HTTP protokolünün SSL üzerinden ger?ekle?tirilmesinden ba?ka bir ?ey de?ildir.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Güvenli Soket Katman?
?ngilizcesi: Secure Sockets Layer (SSL)
TCP/IP a?lar? üzerinden genel ileti?imin kimlik do?rulamal? ve ?ifreli yap?labilmesi i?in Netscape Communications Corporation taraf?ndan olu?turulmu? bir protokol. Günümüzde en ?ok HTTPS, yani SSL üzerinden Hiper Metin Aktar?m Protokolü ?eklinde kullan?lmaktad?r.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Hiper Metin Aktar?m Protokolü (HTTP)
?ngilizcesi: HyperText Transfer Protocol (HTTP)
Genel A?’da kullan?lan standart aktar?m protokollerinden biri. Apache, RFC 2616 ile tan?mlanm?? protokolün HTTP/1.1 olarak bilinen 1.1 sürümünü ger?ekler.
.htaccess
Belge dosyalar? a?ac? i?ine yerle?tirilen bir yap?land?rma dosyas? olup yerle?ti?i dizine ve o dizinin alt dizinlerine yap?land?rma y?nergeleri uygulanmas?n? sa?lar. ?smine ra?men b?yle bir dosyan?n i?erebilece?i y?nergeler eri?im denetleme y?nergeleri ile s?n?rl? de?ildir; hemen her tür y?nergeyi i?erebilir.
Bak?n?z: Yap?land?rma Dosyalar?
apache2.conf
Ana Apache yap?land?rma dosyas?. Dosya sistemindeki ?ntan?ml? yeri /etc/apache2/apache2.conf olup derleme s?ras?ndaki yap?land?rmayla veya ?al??ma an?ndaki yap?land?rmayla ba?ka bir yer belirtilebilir.
Bak?n?z: Yap?land?rma Dosyalar?
?hracat Engelli
?ngilizcesi: Export-Crippled
Amerika Birle?ik Devletlerinin ?hracat Y?netim Düzenlemelerine (EAR) uymak i?in ?ifreleme yoluyla sakatlanm?? yaz?l?m. ?hracat engelli olmas? i?in ?ifrelenmi? yaz?l?mlar? birer ?ifreli metin haline getiren ?ifre anahtarlar? kü?ük boyutlu oldu?undan ?ifreleme zor kullan?larak k?r?labilir.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
?leti ?zeti
?ngilizcesi: Message Digest
Aktar?m s?ras?nda i?eri?inin de?i?me olas?l??? bulunan bir iletinin i?eri?ini do?rulamak i?in kullan?lan bir ?zet.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Kar?? Vekil
?stemciye kendini as?l sunucu imi? gibi g?steren bir vekil sunucu. Güvenlik, yük dengelemesi gibi sebeplerle as?l sunucuyu istemcilerden gizlemek i?in yararl?d?r.
Kimlik Do?rulama
Sunucu, istemci veya kullan?c? gibi bir a? ??esinin kimli?inin olumlanmas?.
Bak?n?z: Kimlik Do?rulama, Yetkilendirme ve Eri?im Denetimi
MIME türü
Aktar?lan belgenin ?e?idini betimlemenin bir yolu. MIME, Türk?e’ye ‘?ok Ama?l? Genel A? Posta Eklentileri’ olarak ?evrilebilecek olan "Multipurpose Internet Mail Extensions" s?zcüklerinden türetilmi? bir k?saltmad?r. MIME türleri bir b?lü ?izgisi ile ayr?lm?? bir ana ve bir alt belge türünün birle?iminden olu?ur. text/html, image/gif ve application/octet-stream ?rnek olarak verilebilir. HTTP protokolünde MIME türleri Content-Type ba?l???nda aktar?l?r.
Bak?n?z: mod_mime
Modül
Bir program?n ba??ms?z par?alar?ndan her biri. Apache i?levselli?inin ?o?u yap?land?rmaya dahil edilip edilmeyece?ine kullan?c? taraf?ndan karar verilebilen modüllerden olu?ur. Apache httpd ?al??t?r?labiliri i?inde derlenmi? modüllere dura?an modüller ad? verilirken ayr? bir yerde saklanan ve ?al??ma an?nda iste?e ba?l? olarak yüklenebilen modüllere devingen modüller veya DSO’lar denir. Yap?land?rmaya ?ntan?ml? olarak dahil edilen modüllere temel modüller denir. Apache i?in kullan?labilecek modüllerin ?o?u Apache HTTP Sunucusunun tar paketi i?inde da??t?lmaz; bunlara ü?üncü parti modüller denir.
Bak?n?z: Modül Dizini
OpenSSL
SSL/TLS i?in a??k kaynak kodlu ara? kiti.
Daha ayr?nt?l? bilgi i?in http://www.openssl.org/ adresine bak?n?z.
Ortak A?ge?idi Arayüzü (CGI)
?ngilizcesi: Common Gateway Interface (CGI)
Bir HTTP sunucusunun bir harici programa hizmet istekleri yapmas?n? mümkün k?lan, sunucu ile bir harici program aras?ndaki bir arayüz standard?. ?zellikleri kapsayan bir Bilgilendirici RFC vard?r.
Bak?n?z: CGI ile Devingen ??erik
Ortam De?i?keni (ortam-de?i?keni)
??letim sistemi kabu?u taraf?ndan y?netilen ve programlar aras?nda bilgi al??veri?i amac?yla kullan?lan isimli de?i?kenler. Ayr?ca, Apache de ortam de?i?kenleri olarak tan?mlanabilecek dahili de?i?kenler i?erir fakat bunlar kabuk ortam?nda de?il dahili Apache yap?lar? i?inde saklan?r.
Bak?n?z: Apache Ortam De?i?kenleri
Oturum
Bir ileti?imin ba?lamsal bilgileri.
?zet
Uzunlu?u de?i?ebilen bir dizgenin belli bir durumuna ili?kin sabit uzunlukta bir dizge üretmek i?in kullan?lan geri d?nü?ümsüz bir algoritma. Algoritmaya girdi olan farkl? uzunluktaki dizgeler (?zet i?levine ba?l? olarak) ayn? uzunlukta farkl? ?zetler üretir.
Sanal Konakl?k
Tek bir Apache sunucusundan ?ok say?da site sunulmas?. IP tabanl? sanal konakl?kta siteler birbirlerinden IP adreslerine g?re ayr?l?rken, isim tabanl? sanal konakl?kta siteler ayn? IP adresinden kendi isimleriyle sunulabilirler.
Bak?n?z: Apache Sanal Konak Belgeleri
Say?sal ?mza
Bir sertifikay? veya bir dosyay? do?rulamakta kullan?lan ?ifreli bir metin. Bir imza Sertifika Makam? taraf?ndan bir sertifikaya g?mülü olan genel anahtardan bir ?zet üretilerek olu?turulur. ?mza ?ifresi sadece sertifika sahibi a? ??esinin kimli?ini do?rulayacak SM’nin genel anahtar? kullan?larak ??zülebilir.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Sertifika
Sunucu, istemci gibi a? ??elerinin kimli?ini kan?tlamakta kullan?lan bir veri kayd?. Bir sertifika, sertifika sahibi (buna sertifikan?n konusu da denir), sertifikay? imzalayan Sertifika Makam? (SM) (buna sertifika yay?nc?s? da denir), sertifika sahibinin genel anahtar? ve SM taraf?ndan üretilen imza gibi par?alardan olu?an X.509 bilgisi i?erir. A? ??eleri bu imzalar? SM sertifikalar?n? kullanarak do?rular.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Sertifika ?mzalama ?ste?i (S??)
?ngilizcesi: Certificate Signing Request (CSR)
?mzas?z bir sertifikay? Sertifika Makam?na kendi SM Sertifikas?n?n ?zel anahtar? ile imzalamas? i?in yap?lan istek. S?? imzalan?nca bir ger?ek sertifika haline gelir.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Sertifika Makam? (SM)
?ngilizcesi: Certification Authority (CA)
A? ??elerinin güvenilir olarak kimliklerinin do?rulanmas? i?in sertifikalar? imzalayan güvenilir ü?üncü ?ah?s. Di?er a? ??eleri, sertifikal? bir ??enin kimli?ini kan?tlayan bir SM’yi do?rulamak i?in imzay? s?nayabilir.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Sihirli Modül Numaras? (SMN)
Sihirli Modül Numaras?, modüllerin ikil uyumlulu?u ile ilgili olarak Apache kaynak kodunda tan?mlanm?? bir sabittir. Apache dahili yap?lar?, uygulama programlama arayüzünün ?nemli par?alar? ve i?lev ?a?r?lar? art?k ikil uyumlulu?un garanti edilemeyece?i kadar de?i?ti?i zaman SMN de?i?tirilir. Bir SMN de?i?ikli?inde ve bazen de s?rf yeni bir Apache sürümü ile ?al??mak icabetti?inde tüm ü?üncü parti modüllerin en az?ndan yeniden derlenmesi gerekir.
SSLeay
Eric A. Young taraf?ndan geli?tirilmi? ?zgün SSL/TLS ger?eklenim kütüphanesi.
Sunucu Ad? Belirtimi
?ngilizcesi: Server Name Indication (SNI)
?lk SSL uzla??m? s?ras?nda istenen sunucu isminin aktar?lmas?n? mümkün k?lan bir SSL i?levidir. B?ylece sunucunun, SSL uzla??m i?lemlerlerinde kullan?lacak sanal konak yap?land?rmas?n? do?ru bir ?ekilde se?ebilmesi sa?lanm??t?r. Bu ?zellik RFC 3546'da TLS eklentili SSL ba?latma b?lümüne eklenmi?tir.
Bak?n?z: SSL SSS ve RFC 3546
Sunucu Tarafl? ??erik Yerle?tirme
?ngilizcesi: Server Side Includes (SSI)
??lem y?nergelerini HTML dosyalara g?mme tekni?i.
Bak?n?z: Sunucu Tarafl? ??erik Yerle?tirmeye Giri?
Süzge?
Sunucu taraf?ndan al?nan ve g?nderilen veriye uygulanan bir i?lem. Giri? süzge?leri sunucuya istemci taraf?ndan g?nderilen veriyi i?lerken ??k?? süzge?leri sunucu taraf?ndan istemciye g?nderilen belgeleri i?ler. ?rne?in, INCLUDES ??k?? süzgeci, belgeleri sunucu tarafl? i?erik i?in i?leme sokar.
Bak?n?z: Süzge?ler
?ifre
Veri ?ifrelemek i?in kullan?lan bir algoritma veya sistem. DES, IDEA veya RC4 ?rnek verilebilir.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
?ifreli Metin
Bir Düz Metin bir ?ifreden ge?irilince elde edilen sonu?.
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi
Tam Alan Ad? (TAA)
?ngilizcesi: Fully-Qualified Domain-Name (FQDN)
Bir IP adresiyle e?le?ebilen, bir konak ad?yla bir alan ad?n?n birle?iminden olu?an e?siz bir a? ??esi ismi. ?rne?in, httpd.apache.org tam alan ad?nda httpd bir konak ad?yken apache.org bir alan ad?d?r.
Tar Paketi
tar uygulamas? kullan?larak bir araya getirilmi? dosyalardan olu?an bir paket. Apache da??t?mlar? s?k??t?r?lm?? tar ar?ivleri i?inde veya pkzip kullan?larak saklan?r.
Tektip ?zkaynak Betimleyici
?ngilizcesi: Uniform Resource Identifier (URI)
Soyut veya somut bir ?zkayna?? betimlemek i?in kullan?lan bütünle?ik bir karakter dizisi. Aslen RFC 2396 taraf?ndan tan?mlanm??t?r. Genel A?’da kullan?lan URI’lerden genellikle URL’ler olarak bahsedilir.
Tektip ?zkaynak Konumlay?c?
?ngilizcesi: Uniform Resource Locator (URL)
Genel A? üzerindeki bir ?zkayna??n ismi veya adresi. Aslen Tektip ?zkaynak Betimleyici denilen terimin gayr? resmi kar??l???d?r. URL’ler http veya https gibi bir ?emay? takip eden bir konak ad? ve bir dosya yolundan olu?urlar. ?rne?in, bu sayfan?n URL’si http://httpd.apache.org/docs/2.4/glossary.html olurdu.
Vekil
As?l sunucu ile istemci aras?nda arac?l?k yapan sunucu. ?stemciden ald??? istekleri as?l sunucuya g?nderip, ondan ald??? yan?tlar? istemciye g?nderir. Ayn? i?eri?e birden fazla istemci talip olursa vekil sunucu bu istekleri her seferinde as?l sunucudan istemek yerine kendi deposundan kar??lar, b?ylece yan?t zaman? k?sal?r.
Bak?n?z: mod_proxy
Yap?land?rma Dosyas?
Apache yap?land?rmas?n? denetim alt?na alan y?nergeleri i?eren bir metin dosyas?.
Bak?n?z: Yap?land?rma Dosyalar?
Yap?land?rma Y?nergesi
Bak?n?z: Y?nerge
Y?nerge
Belli Apache davran??lar?ndan bir veya daha fazlas?n? denetim alt?na alan bir yap?land?rma komutu. Y?nergeler yap?land?rma dosyalar?na yerle?tirilir.
Bak?n?z: Y?nerge Dizini
Y?ntem
HTTP ba?lam?nda, istemci taraf?ndan istek sat?r?nda belirtilen, bir ?zkayna?a uygulanacak bir eylem. HTTP ba?lam?nda belirtilebilecek y?ntemlere ?rnek olarak GET, POST ve PUT verilebilir.
X.509
SSL/TLS kimlik do?rulamas?nda kullan?lmak üzere Uluslararas? Telekom Birli?i (ITU-T) taraf?ndan ?nerilmi? bir kimlik do?rulama sertitifas? ?emas?
Bak?n?z: SSL/TLS ?ifrelemesi

Mevcut Diller:  de  |  en  |  es  |  fr  |  ja  |  ko  |  tr 

top

Yorum

Notice:
This is not a Q&A section. Comments placed here should be pointed towards suggestions on improving the documentation or server, and may be removed again by our moderators if they are either implemented or considered invalid/off-topic. Questions on how to manage the Apache HTTP Server should be directed at either our IRC channel, #httpd, on Freenode, or sent to our mailing lists.
白小姐透特期期